company logo

Szukaj

Przedszkole jest czynne od poniedziałku do piątku w godz. 6.00 - 17.00

Adres:
Przedszkole Nr 8 z Oddziałami Integracyjnymi
16-400 Suwałki
ul. Putry 4b
tel. 87 567 15 54 - sekretariat


*Urszula Rutkowska - dyrektor

e-mail: dyrektor@p8.suwalki.eu

*Beata Kamińska – intendent

*Klaudia Buraczewska – pomoc administracyjna/referent

e-mail: sekretariat@p8.suwalki.eu

*Marta Wasilewska - prowadzenie strony internetowej

e-mail: strona.p8@gmail.com

 

 

 


Napisz do nas

Zapraszamy i czekamy na Was!

Pięciolatek u progu szkoły - poradnik dla rodziców Drukuj

u proguW poradniku tym koncentrujemy się na czterech obszarach rozwoju psychomotorycznego dziecka takich jak: rozwój fizyczny, emocjonalno - społeczny, poznawczy oraz rozwój mowy. W każdej z tych sfer przed dzieckiem 5–letnim stoją określone zadania rozwojowe, których osiągnięcie stanowi o prawidłowym rozwoju dziecka. Poniżej szczegółowo omówimy poszczególne sfery rozwojowe i przedstawimy portret przeciętnego pięciolatka. Oceniając rozwój dziecka odnosimy się do norm, które dość sztywno określają, co jest prawidłowością, a co nią nie jest. Normy są dla nas pewnego rodzaju ułatwieniem w ocenie rozwoju dziecka.

Pamiętajmy jednak, że rozwój każdego dziecka przebiega w sposób charakterystyczny tylko dla tego konkretnego dziecka. Mimo jasno określonych norm rozwojowych między dziećmi występują dość znaczne różnice indywidualne. Obserwując rozwój własnego dziecka traktujcie Państwo, zatem przedstawione w tym poradniku normy, jako pewne wyznaczniki, które opisują cechy dziecka w określonym cyklu rozwojowym. Oznacza to, że ta sama cecha charakterystyczna dla 5 - latka u jednego dziecka jest bardziej nasilona, a u innego mniej. Może się również zdarzyć, że umiejętności zdobywane przez dziecko pojawiają się w nieco w innym porządku czasowym niż u innego dziecka i nie jest to powód do niepokoju. Na rozwój dziecka mają wpływ czynniki genetyczne oraz środowiskowe i są one inne w przypadku każdego dziecka. Chcemy uwrażliwić Państwa na wyjątkowość Waszego dziecka. Wyjątkowość ta sprawia, że każde dziecko ma swoje indywidualne cechy rozwojowe. Dzieci różnią się charakterem, intelektem, sprawnością fizyczną, rozwojem emocjonalnym i społecznym. I to, że nasze dziecko nie jest dokładnie takie, jak opisany w tym poradniku typowy 5 – latek wcale nie oznacza, że rozwija się ono nieprawidłowo. Mamy nadzieję, że ten poradnik stanie się dla Państwa pomocą w ocenie rozwoju dziecka i ułatwi podjęcie decyzji dotyczącej wyboru dalszej drogi kształcenia dziecka.

I. Rozwój umysłowy – jak myślę, koncentruję się, ile zapamiętuję, jakie mam wyobrażenie o otaczającym świecie i czy wpływa to na naukę czytania i pisania

W okresie średniego dzieciństwa (między 4 a 5 rokiem życia) postępuje dojrzewanie mózgu i wzrasta jego sprawność.
Powstają nowe połączenia między neuronami i wzrasta synchronizacja między półkulami mózgowymi. Zmiany te prowadzą do zwiększenia sprawności w kierowaniu uwagą, umożliwiają refleksję nad własnym postępowaniem oraz sprzyjają skutecznemu rozwiązywaniu problemów. Rozwój układu nerwowego dziecka przyczynia się do większej integracji odbieranych bodźców, ujmowania stosunków przestrzennych w świecie, zdobywania orientacji w czasie i przestrzeni oraz zmian w zakresie pamięci, myślenia i zabawy.

1.Sprawność percepcyjna - umiejętności odbioru bodźców płynących ze świata poprzez analizator wzrokowy i słuchowy.
Dziecko 5-letnie coraz lepiej rozpoznaje kształty przedmiotów znajdujących się w jego otoczeniu, ale nie ujmuje jeszcze wielkości i proporcji tych przedmiotów. Oznacza to, że w rysunkach dziecka brakuje perspektywicznego ujmowania przedmiotów. Zaczyna ono coraz lepiej rozpoznawać kształt liter oraz cyfr, największą trudność sprawiają mu litery o podobnym kształcie np.: M i W i zdarza się, że nawet do 7 roku życia pisze wiele liter tak, jak w lustrzanym odbiciu (p, g, d, b). Wzrasta sprawność kopiowania figur geometrycznych (koło, kwadrat). W tym czasie umiarkowanie dokładnie dziecko kopiuje literki. Jednocześnie dzieci opanowują nazwy kolorów i poprawnie stosują je w odniesieniu do barw podstawowych. Wzrasta wrażliwość słuchowa w zakresie słuchu muzycznego i fonematycznego. Dziecko umie naśladować słyszane głosy z otoczenia, wyodrębnić głoski w wyrazie zwłaszcza na początku wyrazu. Różnicuje wyrazy z opozycjami kos - koc, płotek - młotek, pies - piec, nos - noc, ząb – dąb i odróżnia jedną głoskę od drugiej. Powoli dzieli wyrazy na sylaby. Pięciolatki są zdolne do utrzymania tonacji, rytmu i melodii wypowiedzi.

2.Orientacja w czasie i przestrzeni.
Orientacja w czasie ujawnia się w uświadomieniu sobie kolejności występowania zdarzeń, umiejętności ich przewidywania, określania czasu ich trwania oraz określania relacji czasowych. Dziecko 5 letnie używa słów do określania czasu. Rozumie znaczenie następstwa czasu, np. dziś, jutro, rano, wieczorem. Dzieci używają słowa czas w trzech znaczeniach: pora na wykonanie czegoś (czas już wstawać), okres, w którym coś się dzieje, (kiedy bawiliśmy się z chłopcami), rachuba czasu (czas w biegach, w sporcie). Orientacja w przestrzeni wiąże się z rozpoznawaniem miejsc oraz ustalaniem relacji między przedmiotami w tych miejscach, (np. kuchnia i jej wyposażenie). Dzieci pięcioletnie opanowują słowa określające relacje przestrzenne takie jak: wysoko, daleko, góra, dół, obok, nad, pod, przed, za. Większe trudności sprawiają im określenia przód, tył oraz wewnątrz. Lepiej rozumieją komunikaty z tymi słowami, gorzej samodzielnie się nimi posługują. W tym okresie zaczyna kształtować się orientacja prawo – lewo.

3. Pamięć.
Zdolności pamięciowe dzieci znacznie zmieniają się w średnim wieku przedszkolnym. Zmiany te dotyczą wzrostu pojemności pamięci, powiększania się wiedzy o przedmiotach, które są zapamiętywane oraz pojawieniu się skuteczniejszych strategii zapamiętywania. Dzieci stopniowo zaczynają stosować kategorie znaczeniowe np. zwierzęta, pojazdy i dzięki temu zapamiętują więcej elementów. Pięciolatki zauważają, że łatwiej zapamiętać krótką listę niż długą, ale wciąż mają tendencję do przeceniania swoich możliwości zapamiętywania. U dzieci w okresie przedszkolnym dominuje pamięć konkretno – obrazowa i rozwija się pamięć słowna. Typowa jest pamięć mechaniczna, czyli dosłowne zapamiętywanie tekstu. Powoli rozwija się pamięć logiczna polegająca na zrozumieniu materiału i umiejętności opowiadania materiału własnymi słowami. Dziecko zapamiętuje wiele szczegółów, ale zdarza się, że pomija cechy istotne i sens ogólny. Stopniowo kształtuje się pamięć dowolna, czyli świadoma chęć zapamiętywania.

4. Myślenie.
Podstawowymi czynnościami myślowymi dziecka są: porównywanie, szeregowanie i klasyfikowanie. W okresie średniego dzieciństwa podlegają one intensywnej transformacji. Już pod koniec wczesnego dzieciństwa dziecko potrafi zestawić obok siebie przedmioty tej samej klasy np. piłki i są to małe szeregi. Dzieci pięcioletnie wybierają elementy z zestawu np. patyczków i układają je według wzrastającej wielkości. Potrafią jednak zestawić obok siebie tylko sąsiadujące ze sobą elementy. Kształtują się wyobrażenia przed liczbowe, takie jak: pierwszy, ostatni, pośrodku, większy i mniejszy. Dziecko rozpoczyna liczenie przedmiotów. Na tej podstawie dokonuje także klasyfikacji przedmiotów oraz tworzenia i porównywania zbiorów.
Dziecko 5-letnie jest zdolne do rozumowania przyczynowo – skutkowego, często korzysta przy tym ze swoich doświadczeń. Potrafi także ułożyć prostą historyjkę obrazkową. 5-latek zaczyna odróżniać myślenie od innych form aktywności i wie, że jest ono czynnością wewnętrzną. Dostrzega, że przekonania poszczególnych osób na temat rzeczywistości mogą się różnić między sobą. Rozumie metafory, żarty, kłamstwa. W wieku przedszkolnym kształtują się i rozwijają u dziecka uogólnienia. Jest to pierwszy szczebel tzw. myślenia oderwanego od konkretnej sytuacji i czasu, co umożliwia dziecku znacznie wyższy poziom obcowania z ludźmi i wzajemnego przekazu informacji. Dziecko zaczyna myśleć kategoriami ogólnych wyobrażeń. Przechodzi, więc z myślenia egocentrycznego (ujmowanie świata z własnego punktu widzenia i nieliczenie się z realnymi właściwościami tego świata) do myślenia intuicyjnego, wyobrażeniowego (liczy się z obiektywnymi cechami przedmiotów i zjawisk). Dzięki temu rozwija się wyobraźnia dziecka. Na spostrzeganie dziecka zniekształcająco mogą oddziaływać emocje. W wieku 5 lat dziecko, bowiem bardzo intensywnie przeżywa swoje doznania. Jednocześnie emocje wpływają dodatnio na koncentrację na wykonywanym zadaniu i wzmacniają chęć poradzenia sobie z przeszkodami stojącymi na drodze do realizacji zadania. W tym okresie wydłuża się również czas, w jakim dziecko jest w stanie koncentrować się na danym zadaniu. Dziecko nabywa umiejętność eliminowania zbędnych bodźców zewnętrznych, dzięki czemu staje się jakby „głuche” na to, co się dzieje dookoła. Zdarza się, że nie reaguje na polecenia, co bywa interpretowane, jako wyraz jego nieposłuszeństwa i uporu. Myślenie dziecięce w tym okresie cechuje: animizm i antropomorfizm, czyli „ożywienie” i „uczłowieczenie” przedmiotów, zjawisk i zdarzeń.

5.Zabawa symboliczna i rysunek symboliczny.
U pięciolatka rozwija się umiejętność myślenia o przedmiotach bez bezpośredniego kontaktu z samym przedmiotem. Pojawia się zdolność do działań symbolicznych, co znajduje odzwierciedlenie w zabawie oraz w rysunku. Dziecko zaczyna wyrażać siebie oraz swoje przeżycia przy pomocy symboli.W zabawie pojawiają się rekwizyty, które zastępują przedmioty (np. pudełka „udają” domy). Rozpoczynają się zabawy w dom, miasto itd. Często dzieci zaczynają odgrywać role. Zabawyprzyczyniają się do zrozumienia przez dziecko ról społecznych, jakie pełnią osoby dorosłe. Dzieci przyjmują te role zgodnie z płcią: dziewczynki odgrywają głównie role kobiece. Odgrywając role społeczne dziecko nie tylko poznaje społeczne ramy danej roli, ale także eksploruje własną tożsamość płciową. Zabawa staje się okazją do nawiązywania i rozwoju kontaktów społecznych z rówieśnikami. Rówieśnicy podczas wspólnej zabawy czują się bardziej odpowiedzialni za wspólne działania i cel zabawy, niż w trakcie zabawy z dorosłym, kiedy to on decyduje o przebiegu zabawy. Dzieci stopniowo są coraz bardziej zdolne do zabaw zespołowych, które zastępują zabawy indywidualne, samotne. Zabawy tematyczne z wykorzystaniem symboli wymagają od uczestników negocjowania i kompromisu, co przyczynia się do kształtowania umiejętności współpracy w grupie.
W rysunku dziecka dominuje stadium przed schematyczne. Jest to stadium bardzo ważne, ponieważ w tym czasie dokonuje się rozwój symbolicznego przedstawiania rzeczywistości. Dziecko znajduje symbole, znaki typowe dla przedstawiania np. człowieka, co jest oczywiście zależne od kontekstu kulturowego. Pierwszym symbolem, jaki dziecko tworzy jest człowiek. Najpierw rysuje tzw. „głowonogi" - koło oznacza głowę, 2 pionowe kreski nogi. Sukcesywnie dziecko wzbogaca ten schemat - dorysowuje ręce, w okolicy nóg rysuje coś, co przypomina brzuch, w pewnym momencie rysuje tułów. Ma miejsce egocentryzm dziecięcy - dziecko przedstawia siebie większe od drzew, domu, samochodu itp. Występuje słaby związek między barwą wybraną dla danego przedmiotu a jego rzeczywistym kolorem. Pod koniec tego okresu dziecko rysuje obrazki o określonej tematyce. Analiza rysunku wykazuje, że dziecko pojmuje przestrzeń, jako coś, co znajduje się wokół niego - jest to tak zwana „przestrzeń cielesna".


II. Rozwój społeczno-emocjonalny - jak kontaktuję się z innymi, jak się bawię oraz jak radzę sobie z moimi emocjami

Pomyślny przebieg rozwoju poznawczego dziecka nie jest równoznaczny z osiąganiem przez niego sukcesów szkolnych, a jedynie stwarza dobre podstawy do efektywnej nauki. W tym procesie nie mniej ważny jest odpowiedni poziom rozwoju społeczno – emocjonalnego. Decyduje on o stopniu samodzielności, zaradności, chęci nawiązywania kontaktów z nauczycielami i kolegami oraz o możności porozumiewania się i współdziałania w zabawie, a także w wykonywaniu zadań. Dziecko łatwiej podporządkowuje się wymaganiom, rozumie polecenia kierowane do całej grupy. W okresie przedszkolnym zmianie ulega stosunek dziecka do samego siebie i innych ludzi. Następuje poszerzenie kontaktów społecznych dziecka, najpierw w stosunku do ludzi dorosłych, a potem rówieśników. Rozwijają się takie umiejętności społeczne jak: nawiązywanie i podtrzymywanie kontaktu z innymi, współdziałanie, coraz lepsza trafność spostrzegania społecznego i idąca za tym zdolność rozpoznawania i uwzględniania w swoich działaniach punktu widzenia drugiej osoby. Rozwija się poczucie tożsamości. Wiążą się z nim zaimki „mój”, „mnie”, „ja”. W wieku przedszkolnym dzieci rozumieją niezwykły charakter kontaktu społecznego, jakim jest przyjaźń. Przyjaciel jest wyróżniany w zabawie, jako partner zabawy, przyjaciele dzielą się zabawkami, do przyjaciela kierowane są prośby, pozdrowienia, przyjaciele częściej przebywają ze sobą. Wczesne przyjaźnie charakteryzuje jednak tymczasowość i brak trwałości. W konfliktach dzieci zaczynają rozumieć sens przeprosin, ale częściej winą za konflikt obarczają inne dziecko.
Dziecko 5-letnie odczuwa empatię w stosunku do innych cierpiących osób, a także bohaterów bajek i filmów. Pojawia się współczucie. Dziecko w wieku 5 lat cechuje też coraz większa wrażliwość na opinie dorosłych, liczenie się z ich oceną zarówno pozytywną, jak i krytyczną, obowiązkowość i pewien stopień odpowiedzialności za wykonywane zadanie. Dziecko przed 6 rokiem życia powinno osiągnąć przynajmniej minimalny poziom kompetencji społecznych - jest to bardzo istotne dla jego późniejszego dopasowania społecznego. Pięciolatki coraz lepiej rozumieją emocje własne i innych osób, zdobywają zdolność wyrażania własnych emocji. Potrafią też przewidzieć w zabawie, co może zrobić rówieśnik przejawiający określone emocje. Nabywają umiejętności zaradczych, które pozwalają im manipulować zachowaniami i uczuciami innych przez wyrażanie własnych emocji, np. przytulanie. Wzrastająca świadomość sprawia, że wybuchy złości stają się coraz rzadsze. Znaczący wpływ mają w tym względzie dorośli, którzy zachęcają dziecko do wyrażania swoich emocji w sposób społecznie akceptowany. W tym okresie kształtuje się, zatem zdolność samokontroli, która pozwala dziecku bardziej panować nad takimi zachowaniami jak płacz, gwałtowne wzruszenie, wypowiadanie się w nieodpowiednich momentach. Pojawiają się takie emocje jak: duma, wstyd, poczucie winy, zazdrość czy zakłopotanie. Staje się to podstawą do kształtowania moralności dziecka oraz jego sumienia. Dzieci stają się coraz bardziej świadome znaczenia porażki i mogą cierpieć z powodu niekorzystnych porównań z innymi. Dziecko w tym okresie nie jest jeszcze w pełni dojrzałe emocjonalnie. Uczucia dziecka w tym okresie zaczynają dopiero nabierać społecznego charakteru. Należy, więc spodziewać się, że obok reakcji kontrolowanych mogą jeszcze pojawiać się reakcje gwałtowne i nieadekwatne. Dziecko w wieku 5 lat rozumie narzucane mu przez dorosłego zasady. 5-latek uważa jednak, że nie są dopuszczalne żadne odstępstwa od reguły. W sytuacji, kiedy ktoś złamie regułę przez pomyłkę domagają się dla niego kary i nie biorą pod uwagę intencji sprawcy. Liczy się tylko materialna wielkość czynu np. gorsze jest dziecko, które stłukło 5 filiżanek przez nieuwagę niż to, które stłukło jedną chcąc zjeść konfitury pomimo zakazu. W ostatniej fazie wieku przedszkolnego gwałtownie rozbudowywane jest doświadczenie społeczne dziecka dzięki wchodzeniu w inne niż rodzina grupy społeczne. W tym okresie dochodzi do stopniowego zmniejszania się roli rodziny w zaspokajaniu podstawowych potrzeb dziecka, wzrasta natomiast rola innych osób i grup, głównie rówieśników, co rozszerza zainteresowania dziecka poza najbliższe otoczenie. Proces ten przyspieszają masmedia. Należy zaznaczyć, że w ogólnym rozwoju dziecka sfera emocjonalna jest najbardziej delikatna i wrażliwa. Wymaga największej uwagi ze strony dorosłych. Bardzo trudno kształcić ją przez planowe i racjonalne działanie.


III. Rozwój fizyczny i motoryczny- biegam i rysuję

Początek okresu średniego dzieciństwa wyznaczają wyraźne osiągnięcia w rozwoju somatycznym i motorycznym. Dziecko wkraczające w ten okres ma wszystkie zęby mleczne, swobodnie porusza się chodząc i biegając, jest dość samodzielne w zakresie samoobsługi. Zmiany dotyczące wzrostu i wagi ciała nie są już tak intensywne jak w poprzednim okresie. Wyraźne zmiany zaznaczają się w proporcjach części ciała: następuje wydłużenie ciała pod wpływem szybszego rośnięcia kończyn. Około 5 r.ż. nieznacznie powiększa się mózgowa część czaszki, natomiast rozrasta się część twarzowa. Dziewczynki rozwijają się szybciej niż chłopcy. Dzieci wychowywane w dobrych warunkach (pod względem odżywiania) są wyższe w porównaniu z dziećmi wychowywanymi w gorszych warunkach, a różnice te nie są tak widoczne w wielu krajach uprzemysłowionych. Dzieci, które chorują - rosną wolniej. Nieodpowiednia opieka może spowodować znaczne odchylenia od norm wzrostu i wagi, jednak przy odpowiedniej pielęgnacji, u dzieci tych szybko następuje samo korekta rozmiaru ciała. W 5 roku życia obserwuje się wzrost sprawności motorycznej. Opanowane już ruchy i czynności ulegają wyraźnemu doskonaleniu, pojawiają się nowe umiejętności; proste ruchy łączone są w kombinacje ruchowe. Dziecko 5 - letnie swobodnie chodzi i biega; opanowuje złożone czynności ruchowe takie jak: bieg i skok, bieg i kopnięcie piłki, chwyt i rzut piłką. Zwykle opanowuje kilka czynności ruchowych jednocześnie. Uczy się jeździć na łyżwach, rolkach, rowerze, tańczyć, pływać, wspinać na drzewa. Duża potrzeba ruchu, zwana "głodem ruchu", powoduje, że dziecko jest bardzo ruchliwe. Nie potrafi długo skupić się na jednej czynności, toteż często zmienia rodzaj zajęcia ruchowego. Z tej samej przyczyny nie jest w stanie przez dłuższy czas towarzyszyć czynności dorosłego. Niemniej jednak dziecko 5 - letnie zwraca coraz częściej uwagę na efekt własnych działań i przeżywa radość z osiągnięć ruchowych. Sukcesy zaś skłaniają je do wielokrotnego powtarzania czynności sprawiającej przyjemność, co sprzyja uczeniu się ruchów. Ważną rolę w uczeniu ruchów odgrywają wzorce z otoczenia dziecka. Kulturowe uwarunkowania wzmacniają także zaznaczające się w tym okresie zróżnicowanie ruchów związane z płcią. Chłopcy uzyskują lepsze niż dziewczynki wyniki w czynnościach, które wymagają większej energii i siły (bieganie, skakanie w dal, rzucanie piłką, kopanie). Dziewczynki zaś przewyższają chłopców w sprawnościach motorycznych, które wymagają równowagi i rytmiczności (np. skakanie na skakance) oraz precyzji (rysowanie, pisanie).


IV. „Rozwój mowy”

1. Zarys prawidłowego przebiegu rozwoju mowy

Rozwój mowy nie przebiega identycznie u wszystkich dzieci. Jest on uwarunkowany genetycznie i uzależniony od wpływu środowiska oraz od psychofizycznego rozwoju dziecka. Wyodrębnia się cztery podstawowe okresy w rozwoju mowy: okres melodii, wyrazu, zdania i swoistej mowy dziecięcej.


V. „Co możesz zrobić jako rodzic aby wspierać rozwój dziecka?”

• okazuj bezwarunkową miłość
• wyrażaj swoją miłość słowami
• bądź przykładem w takich sytuacjach jak konflikty interpersonalne, swoim zachowaniem pokazuj jak je rozwiązywać bez agresji
• ograniczaj przywileje i wprowadzaj zasady, dzięki którym wyznaczysz granice zachowania dziecka
• podkreślaj pożądane zachowania takie jak: sprzątanie czy wyrażanie złości bez wybuchu agresji
• obudzaj dziecko do niezależności przy odrobinie pomocy
• pomagaj dziecku poznać siebie i nazwać uczucia własne oraz innych osób
• pomagaj dziecku uświadomić sobie własny temperament ( na przykład wpadanie w złość)
• stopniowo pozwalaj dziecku na zmierzenie się z przeciwnościami poprzez rozmowę lub przygotuj je na takie przeciwności poprzez czytanie bajki terapeutycznej
• pobudzaj dziecko do okazywania empatii i ucz je robienia czegoś dla innych ludzi
• pokazuj dziecku gdzie może szukać pomocy w sytuacji trudnej
• pokazuj jak przejąć odpowiedzialność za swoje zachowanie
• akceptuj błędy i niepowodzenia i stwarzaj szansę do poprawy


VI. Podstawa udanego startu – poczucie własnej wartości

Już w wieku przedszkolnym powstaje podstawa do udanego startu w dorosłość. Wszystko to, co dziecko wie i umie, czego się nauczyło dotychczas i to zarówno w sferze rozwiązywania zwykłych życiowych problemów (tzw. ogólna zaradność życiowa), w sferze umiejętności nawiązywania i podtrzymywania różnorodnych kontaktów społecznych („dziecko obyte z ludźmi”), jak i w sferze poznawania świata (wiedza o świecie i różne umiejętności związane z jego poznawaniem) stanowi jego wachlarz kompetencji. Dziecko takie umie także korzystać z pomocy drugiego człowieka, umie o nią poprosić. Kompetencja dotyczy bardziej możliwości wykonania czegoś, niż rzeczywistej konkretnej umiejętności.
Przekonanie dziecka dotyczące tego, że coś wie, umie, że są to sprawy, które zna lepiej od innych, a także takie, które mu nie wychodzą to poczucie kompetencji. Poczucie kompetencji w znacznie większym stopniu wpływa na zachowanie się dziecka niż to, co ono rzeczywiście wie i umie według oceny dorosłych. Daje ono bowiem odwagę działania, upór w pokonywaniu przeszkód, powoduje powracanie do prac przerwanych przez dorosłego. Brak poczucia kompetencji (sprawstwa) skutkuje tym, że dziecko bardzo często nie zgłasza się, nie robi czegoś, bo jest przekonane, że nie umie czegoś zrobić. Warunkiem dobrego funkcjonowania dziecka jest zaakceptowanie siebie – polubienie siebie ze wszystkimi plusami i minusami. Wysokie poczucie własnej wartości powstanie tylko u dziecka, które rzeczywiście jest kompetentne w wielu dziedzinach i ma poczucie tej kompetencji. Dzieckiem takim kierują osobiste zainteresowania. Jego poczynania mniej zależą od sytuacji zewnętrznej, od kary lub nagrody. Często myśli sobie „spróbuję”, „najwyżej się nie uda”, a nie „boję się to zrobić”, „chciałbym, ale nie bardzo wiem jak”.
Zakres kompetencji, poczucie kompetencji, poczucie własnej wartości wyznaczają, jaką postawą cechuje się dziecko. Postawa skierowana ku światu i ludziom łączy się z wysokim poczuciem kompetencji, własnej wartości. Wówczas może się ono dużo uczyć, zdobywać wiedzę i doświadczenia. Rosną tym samym jego kompetencje. Adekwatne poczucie kompetencji sprzyja kształtowaniu się poczucia własnej wartości, a to daje odwagę w zbliżaniu się do nieznanego i poznawaniu go, co sprzyja nabywaniu nowych doświadczeń i to jest istota prawidłowego rozwoju dziecka.


Zakończenie

Przedstawione w tym przewodniku prawidłowości rozwojowe okresu średniego dzieciństwa mają ułatwić Państwu ocenę rozwoju własnego dziecka. Warto dokonać takiej oceny, aby móc właściwie wspierać rozwój dziecka. Wczesne wykrycie niepokojących objawów pozwala na zastosowanie odpowiedniej pomocy i wsparcia rozwoju dziecka. Natomiast znajomość prawidłowości rozwojowych ułatwia organizowanie edukacji dziecka i stawanie się nauczycielem dla dziecka. Pójście do szkoły jest dla dziecka łatwiejsze i przyjemniejsze, gdy jest na nie odpowiednio przygotowane. Ukazane w tym poradniku sfery rozwoju umysłowego, emocjonalno – społecznego fizycznego i mowy są niezwykle istotne w nabywaniu umiejętności szkolnych takich jak: czytanie, pisanie, liczenie, zapamiętywanie, rozumienie poleceń, współpraca w grupie, radzenie sobie z sytuacjami trudnymi jak np. konflikty rówieśnicze. Niezwykle ważne jest poczucie kompetencji i właściwe poczucie własnej wartości, bo to one są gwarantem dobrego startu.

Opracowała: mgr Marta Wasilewska

 


© 2008-2014 Przedszkole nr 8 z Oddziałami Integracyjnymi w Suwałach, Autor strony: Karol Grudziński